Modellere sadece günlük hayatta değil, aynı zamanda doğa ve sosyal bilimlerde de aşinayız. Mimarlar, danışmanlar, tasarımcılar, akademisyenler, yöneticiler ve hemşireler çeşitli modeller kullanır. Çoğu model, fikirleri görselleştirmeye, bir olgunun temel özelliklerini ön plana çıkarmaya ve belirli bir eylem modeline veya ilişkilerin nasıl bir arada tutulduğuna rehberlik etmeye yardımcı olur.

Temel olarak, pozitivist bir gelenekten türetilen sözde bilimsel modellerin “ailesinde” varsayımsal nedensel ilişkiler tasvir edilir, işlemselleştirilir ve ardından test edilir ve doğrulanır. Yapılandırmacı gelenekte modeller önden tasvir edilmez, çoğu zaman bir çalışmanın sonucudur.

Model daha sonra belirli bir durumdaki insanların bir eylem ve etkileşim konfigürasyonunu nasıl algıladığı ve anlamlandırdığı ile ilgili bir “yerel teori” sağlar. Bu model daha sonra teste tabi tutulabilir. Bu modeller temelde farklı işlevleri yerine getirir. Bunu detaylandırmak için haritalarla bir benzetme yaparak modellerin özelliklerini analiz edeceğiz.

Haritalar ve Modeller

Modellerle yakından ilgili olan haritalardır. Herhangi bir harita, tasvir edilen arazinin belirli özelliklerini temsil eden imzalara dayanır. Bu özelliklerin arazinin kendisi ile fiziksel bir ilgisi yoktur, ancak inşa edilmiş, genel olarak kabul edilmiş semboller, işaretler ve tanımlardır. Kullanıcının zihninde ‘araziyi’ yeniden yapılandırmasına yardımcı olmaya hizmet ederler ve belirli amaçları gerçekleştirmeyi amaçlarlar. Yolunu bulmasına yardım ederler.

Bu amaçla, burada haritaların bir takım özellikleri önemlidir:

1. Amapasla gerçekliği temsil etmez-amaca ve göreve göre inşadır. Haritada kullanılan semboller bilinçli olarak seçilmiştir ve bu amaca bağlıdır.
2. Temel işlev, belirli şeyleri vurgulamak ve diğer şeyleri dışarıda bırakmaktır, diğer bir deyişle: bir harita, algılanan bir gerçeklikteki karmaşıklığın soyut bir indirgemesidir.
3. Bir haritanın kullanışlılığı, ihmal ettiği şeylerde mevcuttur. Dünyamız sonsuz derecede karmaşık olduğundan, bir amaç doğrultusunda hareket etmek, bu karmaşıklığı azaltmak için belirli faktörleri ısrarla göz ardı etmeyi gerektirir.
4. Belirli problemler, kriterler ve gereksinimler verilince verilen bir bağlamda neyin önemli olduğuna, neyin olmadığına karar verir.
5. Her harita, algılanan sorunların sınırlarını (dolaylı olarak) betimler, böylece neyin dikkati hak ettiğini ve neyin o sorunun kapsamı dışında kaldığını vurgular.
6. Bir tür ‘herkese uyan tek harita’ yoktur. Haritalar, gerçekleştirilecek bir amaca ve göreve göre oluşturulur veya seçilir – doğal olarak farklı durumlar için farklı haritalar kullanırız.
7. Ne doğru ne de yanlış haritalar vardır. Haritalar, belirli bir bağlama ve soruna göre az çok uygun ve işlevseldir.

Burada belirli bir noktanın altını çizmek gerekiyor. Tüm bu özelliklerine rağmen haritalar hala bize ne yapacağımızı söylemiyor. Eylem için hiçbir reçete sağlamazlar. Hangi rotayı izleyeceğine, hangi rotayı izleyeceğine sadece biz harita kullanıcıları karar verebiliriz. Uygun bir harita ancak bu karar sürecini kolaylaştırabilir. Bu konuda neyin yanlış gidebileceğini hepimiz biliyoruz.

Kavramsal Model nedir
Kavramsal modelleme örnekleri
Google Akademik
Varlık-İlişki modeli Nedir
Varlık İlişki modeli öğeleri
Varlık kümesi
Kavramsal ne demek
Veritabanında zayıf varlık

Kavramsal modellerin haritalarla pek çok ortak noktası olduğu açıktır. Yine de, bir kavramsal modelin belirli özelliklerinin bir haritayla karşılaştırıldığını görmek ilginçtir.

1. Neyin önemli ve neyin önemsiz olduğunu ayırt etmeye yardımcı olan sözlü veya görsel “yapılar”. Tanım olarak modeller seçime dayalıdır.
2. Bir model, (en azından yaratıcısının gözünde) önemli olan faktörler arasındaki (mantıksal) nedensel ilişkileri gösteren bir çerçeve sunar. Bu nedenle, çeşitli durumlarda ‘anlam oluşturmayı’ veya anlamı teşvik ederler.
3. Modeller doğrudan odaklanmaya hizmet eder, böylece daha iyi anlaşılmasa da daha hızlı yol açan (örgütsel) iletişimi kolaylaştırır.
4.Kolektif anlayış anlamında gerçekliği yaratırlar. (a) teorik kavramlardan türetilen bir dile dayandıklarından, bu kavramlara erişim sunarlar.
5. Sofistike bir dilsel (ve) (veya) görsel yapı olarak, bir kuruluşun bir kez anlaşıldığında kolektif olarak hareket etme yeteneğini güçlendirir.

Modellerin, birbiriyle ilişkili bir dizi özelliği gösteren ve belirli bir fenomen veya sorun göz önüne alındığında önemli olduğu düşünülen belirli (nedensel) ilişkileri öne süren koşullu veya bağlamsal buluşlar olarak anlaşılması gerektiğini düşünüyoruz. Tüm bu özelliklere rağmen, herhangi bir model çökebilir ve teorik, metodolojik veya ampirik vaatlerini yerine getirmede başarısız olabilir.

Modeller ayrıca kör noktalara sahip olma eğilimindedir. Yapmaları gerekeni yaparlar ama yine de önemli ve hatta gerekli bir şeyi atlarlar. Bunun nedeni, araştırmacının nelerin dahil edilmesi gerektiğini tespit edememesi veya profesyonellik eksikliği nedeniyle kasıtlı olarak hariç tutması olabilir. Modeller ayrıca yanlış bir güvenilirlik numarası da yapabilir.

Son olarak, gerçekliğin yerine geçme eğilimindedirler, model arzu edilen ve gerçekliğin uyması gereken şeyin bir arketipi haline gelir. Bu eleştiri göz önüne alındığında, modellerin akademik ‘kullanılıp atılanların’ dayanak noktaları olduğu söylenebilir: belirli bir amaca hizmet ederler ve daha sonra atılmalıdırlar.

Özellikleri, amaçları veya nitelikleri ne olursa olsun, herhangi bir model, fikirler düşünülerek oluşturulur. Araştırmacı (ve kullandığı kaynaklar) veya bir model oluşturmaya dahil olan örgütsel aktörler tarafından tutulan fikirler. Fikirler teoriden türetilir.

Teori ve Kavramsal Modeller

Böylece “teori”yi neyin oluşturduğunu tanımlamak uygun hale gelir. Key, teoriyi şu şekilde tanımlar: “Dünyada gözlemlenebilir olanı anlamaya yönelik sistematik bir girişim. Kargaşalı ve bağlantısız görünen gözlemlenebilir gerçeklerden düzen ve mantık yaratır”.

İyi bir teori: “ilgili değişkenleri ve bunlar arasındaki bağlantıları, test edilebilir hipotezlerin oluşturulabileceği ve ampirik olarak kurulabileceği bir şekilde tanımlayın” veya bir dizi sınır varsayımı ve kısıtlaması içindeki kavramlar arasındaki ilişkilerin bir ifadesi olacaktır.

Teorinin önemli bir kısmı, değişkenler arasındaki ilişkilerin kavramsal bir çerçeve içinde gösterilmesidir. Lütfen burada bir modeli tanımlayan şey ile bir teori arasındaki benzerliğe dikkat edin!

Sosyal bilimlerde ‘iyi’ bir teori şu kriterleri karşılamalıdır: (a) yanlışlanabilir, (b) mantıksal olarak tutarlı, (c) işlevselleştirilebilir, (d) faydalı ve (e) kapsam açısından yeterli açıklama gücüne sahip olmalıdır.  İdeal olarak, “iyi teori hem açıklayıcı değere hem de tahmin değerine sahip olmalıdır”.

Ayrıca, olayların nasıl ve neden gerçekleştiğini önermek için makul veya mantıklı bir açıklama ile desteklenmelidir. Sağlam bir teori, gözlemlenebilir fenomeni açıklayan temel mantığı ve değerleri de içermelidir.

The post Kavramsal Model Tanımlama – Tez Hazırlatma – Tez Yaptırma – Tez Yaptırma Fiyatları – Tez Örnekleri – Ücretli Tez Yazdırma – Tez Yaptırma Ücreti first appeared on Ödev - Tez - Proje Hazırlatma Merkezi.